Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

PISMO ŚWIĘTE NOWEGO TESTAMENTU – ANTOLOGIA POLSKICH PRZEKŁADÓW PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ (1945-2016)

Ciekawe linki:

Język grecki

Język hebrajski

Strony biblijne

Krytyka tekstu

Ap 3:16

Tekst ciekawostka.

GNT ουτως οτι χλιαρος ει και ουτε ζεστος ουτε ψυχρος μελλω σε εμεσαι εκ του στοματος μου
NA οὕτως ὅτι χλιαρὸς εἶ καὶ οὔτε ζεστὸς οὔτε ψυχρός μέλλω σε ἐμέσαι ἐκ τοῦ στόματός μου
EDW ale żeś letni, a ani zimny, ani gorący, pocznę cię wyrzucać z ust moich.
SK Ale że letni jesteś, a nie zimny ani gorący, więc pocznę cię wypluwać z ust moich.
EDG Ale żeś letni, a ani gorący, ani zimny, pocznę cię wypluwać z moich ust.
KUL A tak, skoro jesteś letni i ni gorący, ni zimny, mam cię wyrzucić z mych ust:
W Ale że jesteś letni i ani zimny, ani gorący, pocznę cię wyrzucać z ust moich.
BTI A tak, skoro jesteś letni i ni gorący, ni zimny, mam cię wyrzucić z mych ust:
BP A tak, skoro jesteś letni i ani gorący, ani zimny, mam cię wyrzucić z moich ust.
KR/BWP Ponieważ jednak jesteś letni, a nie zimny ani gorący, muszę cię wyrzucić z ust moich.
BW A tak, żeś letni, a nie gorący ani zimny, wypluję cię z ust moich.
PW Dlatego, że jesteś zaledwie letni, a nie gorący, ani zimny, wypluję cię z ust.
1 Ale że jesteś tylko letni, wypluję cię z moich ust.
2 A ponieważ jesteś tylko letni, wypluję cię z moich ust.
3 A ponieważ jesteś tylko letni – ani zimny, ani gorący – wypluję cię z moich ust.
A tak, skoro jesteś letni, i ani gorący, ani zimny, zamierzam cię wypluć z mych ust.
PI Tak, skoro letni jesteś i ani gorący ani zimny, zamierzam cię wyrzygać z ust mych.
PJ A tak, skoro jesteś letni, a ani gorący, ani zimny, wyrzucę cię ze swoich ust.
BTII-V A tak, skoro jesteś letni i ani gorący, ani zimny, chcę cię wyrzucić z mych ust.
PE A skoro jesteś letni, a nie gorący ani zimny, zamierzam cię wypluć z Moich ust.
PD Skoro jednak jesteś letni, nie gorący i nie zimny, wypluję cię z moich ust.
Ale ponieważ jesteś letni, ani zimny, ani gorący, wypluję cię z Mych ust!
BL Ponieważ jednak ani gorący, ani zimny nie jesteś, lecz letni, zacznę cię wypluwać z ust moich.
EP Skoro jednak jesteś letni, a nie zimny ani gorący, wypluję cię z moich ust.
NBG A ponieważ jesteś letni – a więc ani gorący, ani chłodny – zamierzam cię zwymiotować z moich ust.
PL A ponieważ jesteś letni, nie gorący i nie zimny, wypluję cię z moich ust.
UNT A tak, ponieważ jesteś letni, a nie zimny ani gorący, zwymiotuję cię z moich ust.
NKB A tak, skoro jesteś letni i ani gorący, ani zimny, zamierzam cię wyrzygać ze swoich ust.
UBG A tak, ponieważ jesteś letni i ani zimny, ani gorący, wypluję cię z moich ust.
EPPA skoro letni jesteś i ani gorący, ani zimny, chcę cię wyrzucić z ust moich.


Analiza gramatyczno-filologiczna:

Komentarz:

I. Naszą uwagę warto skupić na czasowniku: ἐμέσαι. W komentarzu zawartym w przekładzie EP podano, że dosłowne brzmienie tego wyrazu brzmi: "zwymiotuję" i jest to najbardziej popularne określenie tej czynności w literaturze greckiej.

Dodatkowo możemy zauważyć, że przekład dosłowny, interlinearny ks. Popowskiego PI oddaje ów czasownik bardziej kolokwialnie, mianowicie: "wyrzygać". Leksem ἐμέσαι pochodzi od: ἐμέω i jest to hapax legomenon w NT. Przyjrzyjmy się jednak, jak polskie słowniki do języka greckiego tłumaczą nasz czasownik:

ἐμέω
ἐξεµέω
Węclewski (pisownia oryginalna) wypluć, wymiotować, wyżygać: τί, co; b) wymiotować; wypluć, wyrzygać, wyrzucić;
Abramowiczówna wypluć, zwymiotować, wyrzucić; abs. wymiotować, mieć nudności; met. wyrzucić potok słów; wyzionąć, wyrzygać; met. zwrócić skradzione pieniądze; odrzucić pogląd; abs. wymiotować, mieć nudności;
Jurewicz 1. wypluć, zwymiotować, wyrzucić; 2. mieć nudności; "wyrzygać", wyrzucić potok słów; 1. wyzionąć, wyrzygać; 2. wymiotować 1. zwrócić (skradzione pieniądze);
Bosak wypluwać, zwymiotować;
brak w NT
Popowski wypluwać, wyrzucać
brak w NT

Widzimy, że tylko przedwojenny słownik Węclewskiego i jego uwspółcześniona wersja Jurewicza rejestrują znaczenie, które dla części odbiorców tekstu NT może wydać się rażące. Dodatkowo zestawiłem jeszcze jeden czasownik pochodny od ἐμέω, niewystępujący w NT, ale znaczeniem zbliżony do pierwszego.

Czy jednak eufemistycznie oddany w naszych przekładach grecki leksem naprawdę obrazuje to, co chciał nam przekazać Apostoł Jan? Osobiście uważam, że znaczenie z/wymiotować, czy wręcz wyrzygać lepiej ukazuje wypowiedź Jezusa, jakie jest Jego odczucie, gdy myśli o tych, którzy są "letni".

II. Polskie przekłady w większości przypadków podają znaczenie łagodne: wypluć, wyrzucić. Uważam jednak, że wówczas wypowiedż jest mniej komunikatywna. Dwa przekłady (mało jednak znane), mianowicie: NBG i UNT oddają właściwie: wymiotować, zaś najnowszy przekład Ap prof. Wojciechowskiego w NKB – wg mnie – najlepiej i właśnie tak, jak tutaj staram się o tym przekonać, bez specjalnego eufemizmu oraz łagodzenia, przekazuje grecki czasownik.

NB uważam, że przekład lepiej by brzmiał w formie: twoja letniość powoduje, że zbiera mi się na wymioty albo: jest powodem, że chce mi się rzygać, mdli mnie itp. – jako metafora odczuć Jezusa do osób "letnich". Dokładniej jest to zamiar, nadchodząca czynność (stąd "zbieranie się na wymioty"), bowiem wskazuje na to dodatkowo jeszcze czasownik μέλλω.

Jako ciekawostkę można odnotować fakt, że grecki leksem w formie aorystu ἔμεσον występuje np. w LXX we fragmencie Syr 31:21. Popatrzmy zatem jak tłumaczą go nasze rodzime translacje:

BT: "A jeśli byłbyś zmuszony do jedzenia, wstań, zrzuć to na uboczu, a ulżysz sobie."

BP: "Gdybyś był zmuszony do zjedzenia przysmaków zbyt wielu, wstań, zwróć je, a odczujesz ulgę.

BWP: "Jeżeli cię zmuszano, żebyś jadł zbyt wiele, to wyjdź, wszystko zwymiotuj, a lepiej się poczujesz."

EP: "Jeśli jesteś przymuszony do jedzenia, idź zwymiotować, a odczujesz ulgę.

KG: "I jeśli przymuszony byłeś do obżarstwa, wstawszy zwymiotuj dalej i odpoczniesz."

PE: "A jeśliby cię zmuszano do jedzenia, wstań, zwymiotuj na stronie, a doznasz ulgi.

LXX Popowski: Jeśli przejadłbyś się przymuszony, wstań, wyrzuć to z siebie na uboczu, a ulżysz sobie.

Widzimy, że niektóre przekłady oddają mniej eufemistycznie.

III. Czasami nie bałbym się wykorzystywać kontrowersyjnych, czy wręcz kolokwialnych znaczeń, tym bardziej, że w naszym przypadku wyrażenie "zwymiotować" jest dobitniejsze, najbardziej komunikatywne i przekonujące. Popatrzmy jeszcze na kilka przykładów z literatury, które nie do końca może zawierają identyczne leksemy (pochodne ἐμέω), ale chodziło mi o ukazanie zastosowania wyrażenia.

  1. W "Iliadzie" Pieśń XIV, wers 437 w tłumaczeniu Kazimiery Jeżewskiej czytamy:

    "...zdjęli Hektora z rydwanu, złożyli na ziemie i wodą
    nieprzytomnego cucili. Odetchnął i rozwarł źrenice.
    Wsparł się na obu kolanach i z ust wyrzygał (ἀπέμεσσεν) krew ciemną,..."
  2. W "Dziejach" Herodota Księga I.133 w przekładzie Seweryna Hammera mamy:

    "(...) Winu nader hołdują, jednak nie wolno u nich w obecności drugiego rzygać (ἐμέσαι) albo mocz oddawać. (...)"

Jak widzimy w przekładach literatury klasycznej śmiało wykorzystywane są kolokwializmy, zatem może i w NT czasami także warto, jak ma to miejsce w NKB.

Krytyka tekstu

3:16 Tekst przekazany w większości rękopisów jednomyślnie, bez znaczących wariantów.

Podsumowanie

Uważam, ze przekład z frazą: "wypluję cię z moich ust" jest swoistą metaforą, ale o niejasnym znaczeniu (co ktoś miałby robić w ustach Jezusa, żeby go wypluwać lub nie wypluwać?). Lepiej byłoby użyć leksemu "zwymiotować", czy wręcz "wyrzygać", ale w sformułowaniu twoja letniość powoduje, że zbiera mi się na wymioty albo w podobnym kolokwialiźmie w języku polskim, np.: chce mi się rzygać na twój widok. Uważam, że natchniony autor chce przekazać czytelnikom podobną myśl do tej ostatniej. Obecnie przekład Ap prof. Wojciechowskiego w NKB, wg mnie najlepiej i właśnie tak, jak proponuję, oddaje grecki czasownik.

Jeśli uważasz, że należy coś dodać, uzupełnić lub poprawić, jestem otwarty na sugestie. Proszę, kieruj je na adres: psnt at op.pl;

© 2008-2016 Wszelkie prawa zastrzeżone. statystyka katalog stron internetowych Katalog Stron Internetowych