Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

1. Tekst jest bardzo interesujący z punktu widzenia doktryny chrześcijańskiej. Wywołuje także spory pomiędzy zwolennikami i przeciwnikami bóstwa Chrystusa. Mamy tu bowiem dwa warianty interpretacyjne:

dosłowny werset ten może oznaczać, że to Bóg nabył swój Kościół własną krwią. Takie tłumaczenie jest jednak niejednoznaczne, ponieważ nie może to być Bóg-Ojciec, gdyż to nie On oddał swoją krew, lecz Jego Syn, Jezus (chyba że metaforycznie przyjmiemy, że Syn jest tak bliski Ojcu, że wyrażenie „własną” oznacza Syna)174.
oraz
wyjaśniający dodajemy podmiot, którego należy się domyślić175 (tu: "Syna") i wtedy przekaz staje się w pełni jednoznaczny;

2. Interesujące dla nas jest wyrażenie: τοῦ αἵµατος τοῦ ἰδίου – jest to konstrukcja składniowa zwana szykiem przydawkowym. Ogólnie tłumaczymy ten zwrot na: "własną krwią". Przymiotnik ἴδιος – oznaczający "swój własny", pozostawia jednak pewną niejednoznaczność, ponieważ forma τοῦ ἰδίου może odnosić się zarówno do leksemu (w grece dopełniacza) αἵµατος„krew” – i wtedy oznaczałaby:

a) własną krwią, krwią swoją itp. (kongruencja zostaje zachowana)
– jak i może to być zaimek rodzaju męskiego i oznaczać – "własnego" i być tłumaczony:

b) krwią swojego, własnego [Syna]
– z podmiotem, którego należy się domyślić.

W tym ostatnim przypadku jedynym podmiotem musi być Syn, tj. Jezus Chrystus.

3. Ciekawym przykładem pewnej ewolucji tłumaczeniowej jest NT ks. Romaniuka (KR). Otóż w dwóch pierwszych wydaniach autor tłumaczył zgodnie z tekstem przyjętym w wydaniu krytycznym (edycja Merka z 1964 r., i tak jak u nas NA). Od III wydania oraz w jego BWP widzimy, że Romaniuk zmienił swój przekład, skłaniając się ku interpretacji wyjaśniającej, która przy okazji jest przykładem jednej z reguł transformacji translacyjnej tj. amplifikacją.

Niezbyt komunikatywny przekaz widzimy w NBG. Tutaj tłumacz wybrał wartość słownikową: "szczególny" dla przymiotnika ἴδιος. Oczywiście leksem ten w tym kontekście nie bardzo ma zastosowanie, ponieważ przekład taki sprawia, że nie wiemy do końca, czym lub kogo jest owa "szczególna" krew.

Większość jednak translacji (21 z 26) przekazuje tę frazę w szyku przydawkowym:

    „przez krew własną (swoją)” (bez tłumaczenia przyimka διά – „przez”) mianowicie narzędnikowo – „własną krwią”.

Na uwagę zasługuje jeszcze fakt, iż dwa przekłady (nota bene prawie identyczne) tj. BP oraz BL tłumaczą parafrazując określenie "krew" jako "śmierć". Innymi słowy, wynika z nich, że Bóg przez swoją śmierć nabył na własność Kościół176.

4. Na koniec warto wspomnieć, że wyrażenie τοῦ ἰδίου„własnego” – spotyka się w egzegezie jako synonim: τοῦ ἀγαπητοῦ υἱοῦ„ukochanego syna” wręcz „krewnego” (Dz 24:13). Zatem w związku z tym ostatnim przykładem można także argumentować, że natchnionemu autorowi chodziło o odniesienie do Syna, tj. Jezusa177.

Dalsze pogłębienie tematyki polecam linki:
  1. F.F. BruceThe Acts of the Apostles: The Greek Text with Introduction and Commentary, str: 433-434, Wm.B. Eerdmans Publishing Company 1990.
  2. M.M. Culy, M.C. ParsonsActs: a handbook on the Greek text, str: 396, Baylor University Press, Waco, Texas 2003, z serii: A Handbook on the Greek Text, published by Baylor University Press;
προσέχετεverbum, imperativus praesentis activi 2 persona pluralis – czasownik od: προσέχω kierować, zwracać swą uwagę na, śledzić z uwagą, lgnąć, wystrzegać się, oddawać się, iść, poświęcać się (czemuś), zajmować się (czymś), służyć (czemuś) , uważać;

ἑαυτοῖςpronomen, dativus masculinum pluralis – zaimek (brak nominativu tylko przypadki zależne) od: ἑαυτοῦ, -ῆς, -οῦsię, siebie, siebie samego; ich, jego, swój pl. nawzajem, między sobą;

καὶconiunctio – spójnik: i, a;

παντὶadiectivum, dativus neutrum singularis – przymiotnik od: πᾶς, πᾶςα, πᾶν każdy, każdy kto, wszystek, cały, całkowity, wszelki, kto bądź; jaki bądź, jakikolwiek,; pełny, najwyższy;

τῷ ποιµνίῳsubstantivum, dativus masculinum singularis – rzeczownik od: ποίμνιον, τό trzoda;

ἐνpraepositio (+ dat.) – przyimek: w, na (coś, kogoś); z, przy, blisko, obok, wśród, za, między, u, od, do, pod, przez, przed, podczas, gdy, ponieważ, za przyczyną, za pomocą, przy pomocy, w obecności, z powodu, dzięki, w czasie, w ciągu, podstępem, ze względu; *w jedności*;

pronomen, dativus neutrum singularis – zaimek: ὅς, ἥ, ὅ: ten, ta, to; który, która, które; on, ona, ono; jaki, jaka, jakie;

ὑµᾶςpronomen, accusativus pluralis – zaimek od: σύty; tu: was;

τὸ πνεῦµαsubstantivum, nominativus neutrum singularis – rzeczownik: wiatr, duch; dech, tchnienie, powiew, powietrze;

τὸ ἅγιονadiectivum, nominativus neutrum singularis – przymiotnik od: ἅγιος, ἁγία, ἅγιονświęty, poświęcony, czysty;

ἔθετοverbum, indicativus aoristi medii/passivi 3 persona singularis – czasownik od: τίθημιstawiać; umieszczać, składać, kłaść, ustanawiać, przeznaczać, wyznaczać, ofiarowywać;

ἐπισκόπουςsubstantivum, accusativus masculinum pluralis – rzeczownik: ἐπίσκοπος, ὁopiekun, strażnik, biskup; *nadzorca*;

ποιµαίνεινverbum, infinitivus praesentis activi – czasownik od: ποιμαίνωbyć pasterzem, być przewodnikiem, kierować, paść, żywić, troszczyć się przewodzić;

τὴν ἐκκλησίανsubstantivum, accusativus femininum singularis – rzeczownik: ἐκκλησία, ἡ zgromadzenie, kościół, zbór; społeczność, wspólnota, gmina (religijna, polityczna);

τοῦ θεοῦsubstantivum, genetivus masculinum singularis – rzeczownik od: θεός, ὁ bóg, Bóg;

ἣνpronomen, accuasativus femininum singularis – zaimek: ὅς, ἥ, ὅ ten, ta, to; który, która, które; on, ona, ono; jaki, jaka, jakie;

περιεποιήσατοverbum, indicativus aoristi medii 3 persona singularis – czasownik od: περιποιέομαιact. ocalić med. zdobywać, nabywać dla siebie, uratować, zyskiwać;

διὰpraepositio (+ gen.) – przyimek: o miejscu, przestrzeni, obszarze, objętości: przez, poprzez; o czasie: przez, stale, zawsze, po, do, podczas gdy, w ciągu, gdy; o sposobie: przez, dzięki czemuś, za pośrednictwem, przy pomocy, pod wpływem; wsród, pośród; wzdłuż; z racji, z powodu za sprawą;

τοῦ αἵµατοςsubstantivum, genetivus neutrum singularis – rzeczownik od: αἷμα, τό krew;

τοῦ ἰδίουadiectivum, genetivus neutrum singularis – przymiotnik od: ἴδιος, ἰδία, ἴδιονswój, własny, prywatny, odrębny, osobny, właściwy;

20:28 Lekcję θεοῦ popierają rękopisy: Kodeks Synajskiא (patrz także faksymile Kodeksu Synajskiego), Kodeks WatykańskiB, 614, 1175, 1409 1505 i szereg lekcjonarzy: l 60, l 592, l 1439. Niektóre rękopisy podają także wariant: κυρίουPana (tu raczej w sensie: Syna, że to On nabył „krwią swoją”), którą popierają m.in.: papirusP74, kodeksy: kodeks Aleksandryjski (patrz także faksymile Kodeksu Aleksandryjskiego) – A, C* D E Ψ 33 181 307 453 945 1739 2818

W grupie tekstu bizantyjskiego Byz występuje wariant łaczący powyższe: τοῦ κυρίου καὶ θεοῦPana i Boga – ale pokrywa się on znaczeniowo z τοῦ θεοῦ.

Ponadto grupa bizantyjska (późna, tekst większościowy) posiada lekcję: διὰ τοῦ ἰδίου αἵµατοςprzez własną krew – wyraźnie w szyku przydawki178 – jakby chciano ostatecznie uciąć wszelkie nieporozumienia.

W wersajch łacińskich mamy podobnie: Attendite vobis et universo gregi, in quo vos Spiritus sanctus posuit episcopos regere/pascere ecclesiam Dei, quam adquisivit/acquisivit sanguine suo„którą nabył/zdobył własną krwią”. Oczywiście zgodnie z kanonami krytyki tekstu przyjmuje się „lectio difficilior potior faciliori” – tj. lekcję trudniejszą niż łatwiejszą.

W przekładach polskich przeważa tendencja, aby odnieść przymiotnik ἰδίου"własnego" do Boga. Tłumaczenie KR w pierwszych dwóch wydaniach oddawało werset tak, jak pozostałe katolickie, tj. „jego własną krwią” (kolejne wydania w tym i BWP mają już zmieniony tekst patrz: zestawienie).

Być może nikt do końca nie rozstrzygnie – z punktu widzenia filologii – jakie jest ostateczne brzmienie tego wersetu. Oba proponowane warianty są dopuszczalne i jak widać zależą od subiektywnej interpretacji i wyczucia tłumacza. Rzadsze są jednak translacje (KR/BWP, SŻ, NŚ, KŻ), które wybierają wersję z wyrażeniem: „Syn” oraz dwie (tj. BW, PW), które wybierają wariant z τοῦ κυρίουPana, pańską.


  1. 174) Teologicznie rzecz ujmując, można tu domniemywać, że przedmiotem działania Bożego jest Jego natura, a nie którakolwiek z osób. Zob. ABC teologii dogmatycznej, str. 187; J. H. Moulton w swej A Grammar of New Testament Greek, Prolegomena, vol. I , Edinburgh: T & T Clark, 1906 str. 90 sugeruje oddać jako: "Krew, która była jego własną". Zob. także R.H. Countess Błędy doktryny świadków Jehowy, wydawnictwo "Vocatio", Warszawa 1998, str 89-93 oraz skany z tej publikacji.
  2. 175) Nie do końca, gdyż istnieją manuskrypty, które mają wariant: "Pana", zob. Krytyka tekstu.
  3. 176) Ale tu pojęcie "Bóg" w sensie natury, zob. przypis 174, inaczej wtedy mamy być może do czynienia z herezją trynitarną – patrypasjanizmem.
  4. 177) B. M. Metzger The Textual commentary on the Greek New Testament, United Bible Societies, 1971, str. 481;
  5. 178) Warto wiedzieć, że sformułowanie: τοῦ αἵµατος τοῦ ἰδίου jest tożsame z: τοῦ ἰδίου αἵµατος i oznacza: własną krwią. Ten drugi wariant jest jednak bardziej jednoznaczny, gdyż przydawka konkretnie określa podmiot.